Dinsdag 14 oktober 2008

Nobelprijswinnaar Al Gore op bezoek in Aalsmeer! Nadat de gemeenteraad net een zeer ambitieus klimaatbeleidsplan had vastgesteld, had de timing niet beter kunnen zijn. In het voorprogramma waren de sponsoren - het regionale bedrijfsleven - uitgenodigd om te horen wat de locale overheden doen aan het klimaatprobleem. In zijn speech verdedigde PACT'er Ronald Fransen, wethouder duurzaamheid en energie, de stelling: "Er is geen energieprobleem, er is een machts- en prioriteitenprobleem." Lees hier zijn speech.

Er is geen energieprobleem, er is een machts- en prioriteitenprobleem.

Zo'n stelling vraagt om onderbouwing. Er is geen energieprobleem. Waar is die uitspraak op gebaseerd? Ik zou zeggen: de zon schijnt, de wind waait, er is een potentiaalverschil tussen zout en zoet water, er is hoogteverschil met water of dat verschil is te creëren, het is mogelijk door middel van koude/warmte opslag 's zomers kou uit de grond te halen en 's winters warmte.

Volgens Lucas Reijnders heeft de wereldeconomie op dit moment een energiebehoefte van twaalf tot veertien terawatt om te blijven draaien (om even een indruk te geven waar we het over hebben: een getal met 12 nullen).
 De vraag naar energie blijft groeien. Volgens het IEA (International Energy Agency) groeit het wereldwijde energiegebruik tot 2030 met zo'n 55%.

Nog steeds geen energieprobleem.

Het vermogen van de zon is 10.000 keer zo groot als de huidige energiebehoefte. Zet bijvoorbeeld 5% van de Sahara vol met zonnecollectoren en je hebt ook 14 terawatt. Weer volgens Lucas Reijnders overigens. Zelfs als deze getallen flink afwijken is er nog steeds geen energieprobleem.

Wat is er dan wel aan de hand?

De aarde heeft er miljoenen jaren over gedaan om olie en gas, de zgn fossiele brandstoffen, te maken. In het licht van de eeuwigheid maken wij dat in de tijd van een zucht op. Dat moet effect hebben zou je zeggen.
Relatief heel weinig mensen en bedrijven verdienen aan deze schat van de aarde heel veel geld. Ook de Nederlandse staat is een deel van deze macht. Denk maar aan de accijns. Deze machtspositie wil men niet opgeven. Dat lijkt wellicht logisch maar dat is het niet als het gaat om het ontwikkelen en exploiteren van duurzame energie.

Vroeger hadden vele dorpen en steden in Nederland nutsbedrijven om te zorgen voor gas, water en licht, voor energie. Een nutsbedrijf was een bedrijf met een maatschappelijke doelstelling: het tegen zo laag mogelijke kosten nu en in de toekomst de lokale bevolking van water en energie voorzien. Sinds de jaren 80 uit de vorige eeuw woedt er een privatiseringsgolf over Nederland. Het zijn commerciële bedrijven geworden waarvan je je af kunt vragen of maatschappelijk nut nog wel hoog op de agenda staat.

Zo ook in deze regio. De Amstelland Meerlanden gemeenten, de zgn AM gemeenten waren gezamenlijk eigenaar van Amstelland NV. Dit bedrijf is in de jaren 90 opgegaan in Eneco. Eneco en andere Eneco achtigen noem ik geen nutsbedrijven. Het zijn commerciële bedrijven. Op zich niets mee mis. Wel vind ik het twijfelachtig worden als het gaat om een product met maatschappelijk nut.
Dit soort bedrijven heeft momenteel prachtige groene advertenties maar als je locaal iets wil, een school of een woonwijk voorzien met restwarmte van een kwekerij die een groot deel van de energie duurzaam opwekt, waardoor het rendement per M³ gas enorm wordt verhoogd, dan, is onze ervaring, geven dit soort bedrijven niet thuis. Te moeilijk, te duur, te kleinschalig en het niet willen druipt ervan af.
Dat niet willen zit niet alleen bij de ernergie bedrijven maar ook, ervaren wij, bij een meerderheid van de projectontwikkelaars. Gelukkig zijn er ook andere voorbeelden. Daar kom ik zo op terug.

De wereld is er in korte tijd aan gewend geraakt heel veel energie te gebruiken. Door opkomende economieën neemt dit gebruik alleen maar toe. De fossiele brandstoffen die wij daarvoor gebruiken zullen een keer op zijn. De verschillende geleerden zeggen niet allemaal hetzelfde maar ze zijn het er wel over eens dat de fossiele brandstoffen een keer op raken. De een zegt over 20 jaar, de ander over 100 jaar. Hoe het ook zij, het raakt een keer op.
Een ander punt is dat, zolang er nog fossiele brandstoffen worden gebruikt, wij in het westen daarvoor afhankelijk zijn van politiek instabiele regio's. De Gasputins van deze wereld. Je weet maar nooit wat ze nog een keer in hun hoofd halen. Dan heb je hier wel een probleempje.
Sommige  voorspellen dat we over niet al te lange tijd ongeveer 25% van ons inkomen aan energie zullen moeten gaan uitgeven. Dat alleen is al reden om uit te kijken naar andere vormen van energie en, vooral, naar energiebesparing.

Frankrijk heeft dat probleem met betrekking tot energie opgelost. Die hebben zich met behulp van kernenergie zoveel mogelijk onafhankelijk gemaakt van de buitenwereld. Nu proberen de Franse energiebedrijven de nuon en essent achtigen op te kopen. De vraag is of deze manier van energieopwekking duurzaam is. Dat ligt denk ik aan de definitie van duurzaamheid die je hanteert. Kernenergie past niet in mijn definitie van duurzaamheid. Daar is wellicht niet iedereen hier het mee eens.

Vorige week is in Aalsmeer het Klimaatbeleidsplan aangenomen. De kern van dat plan is dat we voor de hoogste ambitie kiezen als het gaat om duurzaam energiegebruik. Zo duurzaam mogelijk. Alles uit de kast halen. Voor de uitvoering van dit beleid werken we samen met de AM regio. De bestuurders in deze regio hebben deze ambitie uitgesproken. Benieuwd of alle besturen hun raden kunnen overtuigen van nut en noodzaak van deze ambitie.
De ambitie van de regio is om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Klimaatneutraal wil zeggen dat de energie die in deze regio wordt gebruikt duurzaam in deze regio wordt opgewekt en dat er geen compensatie is. Een hele opgaaf zou ik zeggen. Aan de andere kant, de gemeente Apeldoorn heeft dezelfde ambitie, alleen wil Apeldoorn dat in 2020 al gerealiseerd hebben. Wel lef. Dat dwingt tot actie.

In de AM regio (berekening zonder de Haarlemmermeer) gebruiken we, blijkt uit de 0-meting, vandaag de dag per jaar 20 miljoen GJ energie. Dat is omgerekend 625 miljoen liter benzine. Hoeveel is 625 miljoen liter benzine zult u zich afvragen. Dat is 20.000 tankwagens. Als je die achter elkaar opstelt, heb je een file van 300 km. Dat is alleen in deze regio. De behoefte neemt nog steeds toe. Energieneutraal worden we door aan de ene kant aan energiebesparing te doen en aan de andere kant de energie die we dan nog gebruiken duurzaam op te wekken. Liefst in de regio. De opgaaf in de regio is om de equivalent van deze 625 miljoen liter benzine duurzaam op te wekken. Dan mag wat mij betreft het energieverbruik nog wat toenemen.

Wat doet Aalsmeer?
Aalsmeer heeft de regionale visie, een klimaatneutrale regio te zijn in 2040, onderschreven.
Aalsmeer is bezig, samen met Greenpark Aalsmeer (de gezamenlijke ontwikkeling met Uithoorn van een bedrijventerrein oorspronkelijk om de kosten voor de omlegging van de N201 mee te kunnen financieren) en Bohemen BV (een projectontwikkelaar waarmee Aalsmeer samen met Bohemen een ontwikkelbedrijf heeft opgericht om het terrein van de huidige N201 samen te ontwikkelen), Aalsmeer is dus bezig om samen met Greenpark en Bohemen de GEBA op te richten. Geba staat voor Gemeentelijk EnergieBedrijf Aalsmeer. Een nutsbedrijf. Doel van de GEBA is in eerste instantie Greenpark Aalsmeer en het huidige N201 gebied, genaamd "de tuinen van Aalsmeer" zo duurzaam mogelijk in te richten en zoveel mogelijk van duurzame energie te voorzien. In tweede instantie is het doel om de bestaande woningvoorraad, samen met de woningbouwvereniging en andere eigenaars zo duurzaam mogelijk van energie te gaan voorzien.

Tijdens de raadsbehandeling van het klimaatbeleidsplan werd gevraagd of we dan een voorlopersrol in de regio vervullen. Daarop heb ik geantwoord dat dat wellicht in het begin het geval zal zijn maar dat ik hoop dat de anderen ons snel links en rechts zullen inhalen. Dat zal ons vervolgens motiveren om sneller te gaan. Wellicht ontstaat er een wedstrijdje duurzamen. Hopelijk gaat het zo verlopen.

Pakt u, pakken wij die handschoen op?

Het kan, Heerhugowaard bewijst het met de stad van de zon, het klimaatneutrale huis bestaat, de klimaatneutrale kas bestaat, er is biovergisting, er is van alles en er zullen steeds nieuwe en betere technieken bijkomen. Maar daar mogen we niet op wachten. Meedoen, ervaring opdoen en verbeteren, dat is wat gebeuren moet. Iedereen moet daar zijn rol in spelen. Ook deze regio. Ook de bedrijven in deze regio. Eind dit jaar verschijnt het maatregelenplan van de regio om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Laten we ervoor zorgen dat de financiën en vooral het enthousiasme om dat uit te voeren er komen. Het is de investering waard.

Het is ons aller plicht om te bewijzen dat de stelling klopt, dat er geen energieprobeem is en dat er alleen maar tijdelijk een machts- en prioriteitenprobleem was.

Ronald Fransen
Wethouder Duurzame leefomgeving

Wilt u reageren op dit artikel, klik dan hier.